Tag Archives: ماندگار

مجتمع مداری میر؛ نامی ماندگار در تاریخ کیهان نوردی


ماهنامه دانشمند: سالگرد پرتاب یکی از مفیدترین ساخته های دست بشر در مدار زمین گذشت: مجتمع مداری میر. شوروی در ۱۹ فوریه ۱۹۸۶ سومین نسل آزمایشگاه های مداری خود را با نام میر به فضا فرستاد. ایستگاه فضایی میر به شش سکوی الحاق مجهز بود و می توانست به شکل وسیعی در گسترش فعالیت های فضایی موثر باشد. تاریخچه و دستاوردهای مجتمع مداری میر را با هم مرور می کنیم.

نامی ماندگار در تاریخ کیهان نوردی

مجتمع عظیم و استثنایی میر سرانجام پس از ۵۵۱۰ روز فعالیت مداری و دادن خدمات به حدود ۴۰ ناو سرنشین دار که ۱۰۴ فضانورد روس و غیر روس را به این مجتمع آورده بود، در روز ۲۳ مارس ۲۰۰۱ به جو زمین برخورد کرد و از بین رفت. نام مجتمع مداری میر در تاریخ کیهان نوردی با رکوردهای زیادی توأم است که از آن جمله می توان به طولانی ترین پرواز یکسره (سفر یک سال و نیمه پولیاکف)، حضور فضانوردان ملل مختلف از جمله سوریه، بلغارستان، افغانستان، فرانسه، آلمان، ژاپن، آمریکا و غیره در آن و به جا گذاشتن رکورد اقامت زنان (شانون لوسید با ۱۸۸ شبانه روز و کانتاکوا با ۱۷۰ روز) اشاره کرد. از فضانوردان مختلفی که در این مجتمع مداری کار کرده اند درباره آن و چرایی نابودی اش سوال کرده ام؛ پاسخ های شان جالب بود:

آودیف

آقای آودیف یکی از آخرین فضانوردانی بودید که در مجتمع مداری میر کار کردید. بیش از دو سال از زندگی شما در این مجتمع گذشت. می خواستم نظرتان را درباره آن بپرسم. برخی می گویند این ایستگاه قدیمی شده و باید دور انداخته می شد، نظر شما چیست؟

– در کشور باستانی شما بنایی به اسم پرسپولیس (تخت جمشید) وجود دارد که خیلی کهنه است. ظاهرا به یک خرابه شباهت دارد. آیا شما آن را دور می اندازید؟

پرسپولیس بنای تاریخی است که تنها کاربرد جهانگردی دارد…

– بله اما میر می توانست همچنان فعال بماند. این ایستگاه از مدول های مختلف ساخته شده بود که می شد آنها را تعویض کرد. کار در آن ایستگاه، برای ما راحت تر بود چون برای انجام هر کار و آزمایشی نیاز نبود که ما از طرف مقابل هم مجوز بگیریم. جالب است برای تان بگویم ما در مجتمع مداری میر نه تنها برای خودمان بلکه برای دیگر کشورها حتی آمریکا هم آزمایش هایی انجام دادیم. یکی از این آزمایش ها به سفارش دانشگاه آمریکایی «سانتاباربارا» صورت گرفت. وقتی از پرفسوری که مسئول طرح بود، سوال کردم چرا این سفارش را به ناسا ندادید، گفت من ۸۰ سال دارم و فکر می کنم عمرم کفاف عبور از پیچ تو در توی کاغذبازی های اداری ناسا را نمی دهد که نتایج تحقیقاتم را ببینم!

نامی ماندگار در تاریخ کیهان نوردی


لیاخف

بعضی می گویند میر کهنه بود و بعضی معتقدند که نباید از بین می رفت؛ نظر شما چیست؟

– میر دیگر از بین رفته و صحبت درباره آن بی فایده است اما اگر تصمیم گیری با من بود، اجازه این کار را نمی دادم. حیف شد که آن را سرنگون کردند. من در آن پرواز کرده بودم و می دانم هنوز هم می توانست پرواز کند. اما آن دوران، روزگار تاریکی بود و ما پول کافی برای نگهداری آن نداشتیم. الان اگر بود می توانستیم از آن بهره برداری زیادی کنیم.

نامی ماندگار در تاریخ کیهان نوردی


پولشچوک

چرا میر را نجات ندادید؟

– برای جلوگیری از سقوط میر باید ناوهای باربری و فضانوردان بیشتری اعزام می شد. این کار بین ۷۰ تا ۲۰۰ میلیون دلار بودجه نیاز داشت. دولت وعده کمکی در این مورد را داد اما به قولش عمل نکرد و سازمان فضانوردی روسیه به ناچار تصمیم گرفت از ادامه بهره برداری از مجتمع مداری میر خودداری کند. البته این مبلغ برای دولت وزنه سنگینی حساب نمی شد. تنها بخشی از تفاوت قیمت نفت در آن زمان می توانست میر را در مدار نگه دارد.

ایستگاه فضایی بین المللی برای روسیه گام مهمی به شمار نمی رود. حتی قدم دوم هم نیست. (آن طور که برای آمریکایی ها محسوب می شود.) ما قبلا ایستگاه های فضایی سالوت ۶ و ۷ را به مدار فرستاده بودیم. مجتمع مداری میر پانزده سال فعالیت مفید داشت. فضانوردان ما ۷۸ بار در مجتمع مداری میر راهپیمایی فضایی انجام دادند. شرکت در برنامه ایستگاه فضایی بین المللی امری حیاتی و مهم برای ما به شمار نمی رود. ولی ما برای ادامه حیات فضانوردی، مجبور بودیم زیرا دولت حاضر به سرمایه گذاری نبود و ما در وضعیتی قرار داشتیم که یا باید همکاری می کردیم یا فعالیت در زمینه فضانوردی به کلی تعطیل می شد.

نامی ماندگار در تاریخ کیهان نوردی


وُلک

در مورد ایستگاه مداری میر و نابودی آن نظرهای مختلفی شنیده ام. شما چطور فکر می کنید؟ آیا میر فرسوده و کهنه شده بود یا می توانست همچنان فعال باشد؟

– از بین بردن میر یک خیانت بود، خیانتی که چند نفر مرتکب شدند. این مجتمع فضایی یک چیز استثنایی بود که می توانست همچنان مدت زیادی کار کند. به خصوص که برخی تجهیزات و مدول ها در همین سال های پایانی به آن منتقل شد و از جمله جدیدترین فناوری های کیهانی به شمار می رفت. حتی می شد آنها را به زمین بازگرداند.

نامی ماندگار در تاریخ کیهان نوردی


کالری

آقای کالری، شما در دو ایستگاه فضایی میر و بین المللی، کار و فعالیت کردید. کیهان نوردان زیادی کار در میر را راحت تر از فعالیت در ایستگاه فضایی بین المللی می دانند. نظر شما در این باره چیست؟

– ایستگاه فضایی بین المللی گرچه پیشرفته تر از مجتمع مداری میر به شمار می رود اما کار در میر راحت تر بود. آن ایستگاه توسط خود ما ساخته شد و فرماندهی فعالیت در آن از یک مرکز صورت می گرفت. در ایستگاه فضایی بین المللی، هر نوع برنامه ریزی باید با شرکای دیگر هماهنگ شود. به همین دلیل برای انجام بعضی امور دست ما بسته است زیرا به موافقت طرف های دیگر نیاز دارد. روی هم رفته میر یک بخش از سرزمین خود ما به حساب می آمد که در آن به آسودگی می توانستیم کار کنیم. ایستگاه فضایی بین المللی یک محل کار مشترک است و در محل مشترک شما نمی توانید تنها خواست خود را مد نظر داشته باشید و عمل کنید. این محدودیت نه فقط در فضا بلکه در زمین هم وجود دارد و باعث سلب برخی از آزادی ها می شود.

ماجرای آخرین سفر به مجتمع مداری که توسط شما انجام شد، چه بود؟

– بعد از فروپاشی شوروی، برای نگهداری مجتمع مداری میر در مدار به بودجه نیاز بود. تبلیغاتی صورت گرفت تا شاید با فرستادن کیهان گرد، این بودجه تامین شود اما نتیجه نداد. بالاخره مسئولان تصمیم گرفتند آن را از بین ببرند. در ۱۴ آوریل ۲۰۰۰، من و زالیوتین با سایوز تی.ام-۳۰ راهی ایستگاه مداری شدیم تا آن را برای سقوط آماده کنیم. البته قبل از بازگشت که حدود ۷۰ روز پس از پرتاب صورت گرفت، ما آخرین پژوهش ها را در مجتمع مداری میر انجام دادیم و در روزهای پایانی سفر، آن را برای سقوط آماده کردیم.

وقتی آن را برای نابودی آماده می کردید، چه احساسی داشتید؟

– البته که احساس خوبی نداشتیم. میر، مجتمع بزرگ و مفیدی بود. این سامانه عظیم که تنها برای ۶ سال کار طراحی شده بود، توانست بیش از دو برابر آن، پایگاه پژوهش های فضایی کیهان نوردان ما و کشورهای دیگر باشد. من قبلا دو بار در آن فعالیت کردم. اما چاره ای نبود. من و زالیوتین آن را برای برخورد به جو زمین آماده می کردیم تا در ضمن این برخورد، خطری برای مردم به وجود نیاید.

نامی ماندگار در تاریخ کیهان نوردی


لاویگین

نام میر به عنوان یک مجتمع مداری استثنایی در تاریخ کیهان نوردی خواهد ماند اما در مورد پایان کارش دو روایت وجود دارد. عده ای می گویند میر دیگر کهنه شده بود و باید از بین می رفت و گروه دیگر معتقدند که این مجتمع می توانست کارش را ادامه دهد. نظر شما چیست؟

– به نظر من میر می توانست همچنان فعال باقی بماند و کار و آزمایش ها در آن ادامه داشته باشد. طراحی میر بر اساس استفاده از مدول های مختلف و اتصال آنها به یکدیگر بود. به همین دلیل پیش بینی شده بود که در پایان عمر هر مدول بتوان ناو جدیدی جانشین آن کرد. خوب می دانیم که یکی از مدول ها ضربه دید و از حالت عادی خارج شد اما بقیه ایستگاه به کار خود ادامه داد. به این ترتیب نمی شود گفت اگر فلان دستگاه ایستگاه خوب کار نمی کرد یا سامانه ای کهنه شده بود، می بایست کل مجتمع را دور ریخت. تعویض و تعمیر امکان پذیر بود حتی در سطح یک مدول بزرگ و چند تنی.

مشکل اساسی میر وضعیت سیاسی و اقتصادی کشور بود. در آن زمان وضع مالی دولت اجازه نمی داد در این زمینه هزینه ای سنگین را بر گردن بگیرد. ما باید از کمک مالی آمریکایی ها بهره می گرفتیم و به همین دلیل نیاز به برنامه مشترک داشتیم. آنها در برنامه های مشترک به ما از نظر مالی کمک می کردند. زمانی که قرار شد ایستگاه فضایی بین المللی ساخته شود، این کمک تنها شامل ایستگاه فضایی بین المللی می شد و دولت ما توانایی مالی تامین هزینه های میر را نداشت. به همین دلیل مجبور شدیم از میر خداحافظی کنیم.

نامی ماندگار در تاریخ کیهان نوردی


وینوگرادوف

شاید این سوال تکراری باشد اما می خواهم بدانم شما به عنوان یک طراح سامانه های فضایی و کیهان نوردی که سابقه کار در تعمیرات میر، همچنین زندگی و کار در آخرین سال های فعالیت این مجتمع را دارید، نظرتان در مورد این ایستگاه و سقوط آن چیست؟

– مجتمع مداری میر یک استثناء در تاریخ کیهان نوردی بود. این مجتمع که از بلوک های متعدد در مدار زمین شکل گرفت، توانست خدمت های شایسته ای به توسعه فضانوردی بکند. اگر دولتمردان ما در آن سال ها، تصمیم های عاقلانه تری گرفته بودند، به جرأت می توانم بگویم این مجموعه می توانست سال ها به کار ادامه دهد اما شرایط موجود در روسیه بعد از فروپاشی به گونه ای بود که امکان ادامه کار از بین رفت. البته میر هم خیلی بیشتر از آنچه برنامه ریزی شده بود، کار موفق خود را ادامه داد. در طرح اولیه، موارد دیگری هم برای آن پیش بینی شده بود که میسر نشد. حتی بعضی می گفتند باید بلوک اصلی را از دیگر بلوک ها جدا کرد و با کیهان پیمای بوران به زمین برگرداند اما به هر حال شرایط کشور به گونه ای بود که امکان انجام خیلی از کارها از ما گرفته شد. گرچه ایستگاه فضایی بین المللی از مجتمع مداری میر بزرگتر است اما همه چیز شکل دیگری داشت. زندگی در آن آسان تر بود.

نامی ماندگار در تاریخ کیهان نوردی


افسانه‌ای ماندگار به نام «جیپ»


هفته نامه خودرو امروز: اولین چیزی که بعد از شنیدن نام جیپ به ذهن شما خطور می کند یک خودرو نظامی با قابلیت گذر از مسیرهای ناهموار و صعب العبور است. در ۱۶ جولای ۱۹۴۱ کمانی Willis Overland Motor Company با قرارداد ساخت یک خودرو ۴ چرم محرک و به اصطلاح همه جارو برای ارتش آمریکا در جنگ جهانی دوم رو به رو شد که پس از ساخت، نام آن را Willis MB گذاشتند اما به یکباره نام کمپانی و محصولات به جیپ تغییر کرد و هیچ کس نمی داند این نام از کجا بر روی محصولات قرار گرفته است.

جیپ در میدان نبرد در شکل های مختلف مانند آمبولانس و خودروهای نظامی کمک بسیار زیادی را به متحدین کرد و باعث پیروی آنها نیز شد. بعد از جنگ Willis با تغییراتی در مدل MV، اولین جیپ را به بازار عرضه کرد که با نام Willis CJ 2a شناخته می شد. در سال ۱۹۴۶ یک نمونه استیشن واگن، و در سال ۱۹۶۳ مدل محبوب واگونیر توسط جیپ طراحی و ساخته شد که محبوبیت برند جیپ را در دل مردم بیشتر از قبل کرد اما در همان سال، Willis Overland توسط کمپانی Kaiser خریداری شد و نام Kaiser- Jeep شکل گرفت.

افسانه‌ای ماندگار به نام جیبپ

این خرید تنها ۶ سال دوام آورد و این بار AMC پا پیش گذاشت و Kaiser- Jeep را از آن خود کرد. در این زمان جیپ چروکی، یکی از محبوب ترین خودروهای SUV تاریخ جیپ شکل گرفت. در سال ۱۹۸۷ این بار کرایسلر قصد تملک جیپ را کرد و آن را به دست آورد اما کرایسلر نیز خود توسط فیات خریداری شد و حالا جیپ تحت مالکیت گروه FCA در حال تولید مدل هایی مانند رنه گید، گرندچروکی، رنگلر و چروکی است. با این مقدمه، آشنا شوید با ۱۴ حقیقتی که احتمالا در مورد جیپ نمی دانستید.

افسانه‌ای ماندگار به نام جیبپ

اولین جیپ در ۲ روز و در زمانی که آمریکا در آستانه ورود به جنگ جهانی دوم بود طراحی شد. در آن زمان ارتش آمریکا به ۱۳۵ کمپانی درخواستی را مبنی بر ساخت نمونه ای از یک خودرو نظامی با قابلیت توزیع نیرو به هر چهار چرخ و قابلیت عبور از مسیرهای ناهموار ارسال کرد که از ۱۳۵ کمپانی فقط ۲ کمپانی به این درخواست جواب دادند یعنی American Bantam car Company و Willis Overland که قرار بر آن شد تا در عرض ۴۹ روز یک نمونه به ارتش تحویل دهند.

Willis درخواست مدت زمان بیشتری را داشت که توسط ارتش رد شد اما Bantam به عنوان یک کمپانی ورشکسته یک طراح آزاد به نام Karl Prost را استخدام کرد تا بدون حقوق و مزایا این خودرو چندمنظوره را طراحی کند؛ این فرآیند فقط ۲ روز به طول انجامید. ارتش از نمونه این کمپانی راضی بود اما از این موضوع وحشت داشت که این کمپانی نتواند ۴۵۰۰ دستگاه از این خودرو را سر وقت به ارتش تحویل دهد.

افسانه‌ای ماندگار به نام جیبپ

در ابتدای تولید هامر H2، جیپ علیه هامر شکایتی تنظیم کرد. این شکایت مربوط به کپی برداری جلوپنجره ۷ شکاف هامر از روی جیپ بوده است که به ادعای هامر این طرح هیچگونه شباهت و یا کپی برداری خاصی از روی جیپ نیست. در سال ۲۰۰۲ دادگاه نیز رای را به نفع هامر صادر می کند و این طرح را کپی برداری و تجاوز به حقوق جیپ نمی داند.

افسانه‌ای ماندگار به نام جیبپ

کمپانی جیپ سالانه در ماه آوریل به مناسبت عید پاک مراسمی را ترتیب می بیند تا هزاران نفر علاقمند و یا مالک خودروهای جیپ در تور آفرود به سمت Moab در ایالت یوتا شرکت کنند. در این مراسم بسیاری از مهندسان و صاحبان برند نیز حضور دارند و سالانه خودروهای کانسپتی نیز در این مراسم معرفی می شود. در سال ۲۰۱۷ کانسپت های Quicksand Pass, Safari, Grand Won, Trail و Switchback در همین مراسم معرفی شدند.

افسانه‌ای ماندگار به نام جیبپ

دوستان کوین هارت، کمدین و بازیگر مشهور آمریکایی برای سورپرایز کردن آن یک دستگاه جیپ رنگلر کاستوم شده به رنگ مشکی خریداری و به آن هدیه داده اند. کوین در سال ۲۰۱۵یک استندآپ کمدی به نام Kevin harts: what now اجرا کرده بود که با استفاده از این نام رنگلر خود را Whats now jeep wrangler نامگذاری کرده است. او در یک پست اینستاگرامی عکسی از خودش در حالی که بر روی رکاب آن ایستاده بود منتشر کرد و از دوستان خود نیز تشکر ویژه ای به عمل آورد. کوین خودروهایی همچون Pontiac GTO 1966 و BMW i8 را نیز در پارکینگ خود دارد.

افسانه‌ای ماندگار به نام جیبپ

یک سناتور آمریکایی به نام James Moab در سال ۱۹۴۱ همراه یک نمونه جدید ۴×۴ جیپ در واشنگتن از پله های کاخ سفید بالا رفت و در حضور خبرنگاران بسیار همان مسیر رفت را اینبار بدون اتصال خودرو به محل خاصی پایین آمد. بعد از آن شرکت Willis قرارداد بزرگی را با ارتش آمریکا برای تامین خودروهای نظامی بست.

افسانه‌ای ماندگار به نام جیبپ

در سال ۲۰۱۴ لبرون جیمز ستاره بسکتبال قصد فروش جیپ رنگلر لیمیتد ادیشن ۲۰۱۰ خود را داشت که موفق به فروش آن نشد. این خودرو ۳۳۰۰۰ دلار در نسخه پایه قیمت دارد اما لبرون جیمز نزدیک به ۳۰۰۰۰ دلار تجهیزات اضافه بر روی این خودرو نصب کرده است. رنگ بدنه خاص، چرم نارنجی و مشکی، لوگو شیر بر روی صندلی ها و… از جمله موارد اضافه شده هستند. لبرون جیمز قیمت پایه این خودرو که فقط ۳۲۰۰ مایل کارکرد داشت را در حراجی، ۵۰۰۰۰ دلار تعیین کرده بود اما بالاترین قیمت پیشنهادی نیز کمتر از حد انتظار این ستاره بود و به همین دلیل این خودرو در پارکینگ این ستاره بسکتبال باقی ماند.

افسانه‌ای ماندگار به نام جیبپ

جیپ در سال ۲۰۰۵ در نمایشگاه دیترویتاز یک نمونه خاص به نام Hurricane رونمایی کرد. این مدل دارای یک بدنه فیبر کربن بدون در و سقف است و قابلیت چرخش هر چهار چرخ به طرف بیرون را دارد که باعث می شود خودرو به بغل نیز حرکت کند از این خودرو نمایشی فقط یک نمونه تولید شد و قیمت آن ۲ میلیون دلار است.

افسانه‌ای ماندگار به نام جیبپ

در سال ۲۰۱۶ فیات- کرایسلر بیش از یک میلیون جیپ را به کارخانه فراخوان کرد. علت این فراخوان گیربکس جدیدی بود که باعث سردرگمی بسیاری از مالکان شده بود، به طوری که بسیاری از آنها خودرو را به حالت پارک می گذاشتند، اما خودرو در حالت درایو باقی می ماند. صبح روز ۱۹ ژوئن سال ۲۰۱۶ بدن آنتون یلچین بازیگر جوان هالیوود بین جیپ گرند چروکی خود و دیوار آجری خانه اش پیدا شد. این اتفاق نیز به همان علت به وقوع پیوسته است. در اثر این برخورد جیپ ریه های این بازیگر را له و پاره کرده بود و در مدت زمان کمتر از ۱ دقیقه این بازیگر جان خود را از دست داده است. پدر و مادر این بازیگر از فیات- کرایسلر شکایت کرده اند و هنوز منتظر رای دادگاه هستند.

افسانه‌ای ماندگار به نام جیبپ

در سال ۲۰۱۷ جیپ یک مدل کانسپت به نام Luminator را معرفی کرد. این مدل براساس امنیت نوری در مسیرهای ناهموار و یا دشت های حیات وحش طراحی شده است. این خودرو در قسمت جلو به غیر از چراغ های اصلی بر روی سپر ۲ پروژکتور LED و درون سپر نیز ۲ مه شکن LED دارد. بر روی کاپوت یک مجموعه LED، که در مرکز آن یک لیزر تشخیص حرکت نصب شده است قرار دارد که می تواند حرکات را تشخیص داده و آن را دنبال کند.

این سیستم در حیات وحش برای آسیب نزدن به حیوانات و یا بروز خطرات احتمالی بسیار کاربردی است. بر روی شیشه آخر در سمت راننده یک LCD لمسی نصب شده است که نقشه را به شما نشان می دهد و قابلیت اتصال به اینترنت را نیز دارد. ستون های A و پشت خودرو نیز از این قضیه پیروی می کنند و دارای LED هستند اما LED نصب شده بر روی زاپاس دارای ۳ رنگ مختلف است که با توجه به سرعت خودرو رنگ آن تغییر می کند.

در ابتدا جیپ سفارش تولید ۱۵۰۰ دستگاه خودرو نظامی را دریافت کرده بود اما در پایان جنگ جهانی دوم این خودروساز ۳۶۱ هزار و ۴۰۰ خودرو نظامی تولید کرد که رقم بسیار زیادی در آن زمان محسوب می شد. تنها کمپانی آمریکایی که توانست به این عدد نزدیک شود فورد بود که به رقم ۲۷۷ هزار دستگاه رسید. جیبپ در طولانی ترین مسیرپیمایی آفرود تاریخ که توسط گروه De Las Americas از پایین ترین نقطه در Tierra del Fuego شیلی شروع و در بالاترین نقطه قاره آمریکا Prudhoe Bay Alaska به اتمام رسید، حضور داشته است؛ در سال ۱۹۷۸، چهارده راننده ۲۱۰۰۰ مایل را با جیپ و در مدت زمان ۱۲۲ روز درنوردیدند.

جیپ در هر سال یک روز را به نام ۴X4 نامگذاری کرده و از این روز به نام روز ماجراجویی یاد می کند و از سال ۲۰۱۶ هر سال جشنی را در این روز برپا می کند. این جشن در روز چهارم ماه چهارم برگزار می شود. در سال ۲۰۱۵ جشنی برای هفتاد و پنجمین سالگرد کمپانی Bantam برگزار شد. در این جشن که در خیابان های پنسیلوانیا برگزار شده بود ۲۴۲۰ دستگاه جیپ شرکت کردند و بزرگترین رژه خودرویی را در تاریخ رقم زدند. این رکورد در کتاب گینس نیز به ثبت رسیده است. ویلیامز فاکس پیت یکی از مشهورترین چهره های ورزشی انگلستان محسوب می شود. این قهرمان اسب سواری انگلستان که دارنده مدال های جهان، اروپا و ۳ مدال المپیک است، یک دستگاه Grand Cherokee Overland دارد.