Tag Archives: آسمان

فرزندان کنکورد در آسمان


مجله دانشمند – حامد جهان پناه: سفر یک روزه به مسکو؟ ناهار را در پاریس بخوریم و شام را در هنگ کنگ؟ جواب این پرسش ها را در پروژه ناسا پیدا می کنید. مرکز تحقیقات لانگلی ناسا در همپتون در نظر دارد با استفاده از فناوری هواپیماهای مافوق صوت، انقلابی در سفرهای تجاری پدید آورد. ناسا پس از بررسی های امکان یابی و کار روی درک بهتر سطح صدای قابل قبول برای این هواپیما، در طرحی با نام «پروژه فناوری مافوق صوت تجاری»، از تیم های صنعتی خواست طرح های خود را برای هواپیمای مسافربری آزمایشی که بتواند با سرعت مافوق صوت و صدای آرام حرکت کند، ارائه کنند. در ادامه با دستاوردهای این پژوهش بیشتر آشنا می شویم.

ناسا در پروژه ای موسوم به حمل و نقل مافوق صوت بی صدا (QueSST) به دنبال ساخت هواپیماهایی با صدای بسیار کمتر نسبت به هواپیماهای دیگر است که در هنگام نزدیک شدن به زمین به جای تولید صداهای کرکننده، بی صدا و آرام باشد. ناسا امیدوار است نخستین پروازهای آزمایشی هواپیماهای سری اکس (X-plane)، در سال ۲۰۲۱ انجام شود. ناسا برنامه ریزی کرده که پروژه تازه اش پیرامون مسائلی همچون کاهش مصرف سوخت و کاهش آلاینده های زیست محیطی باشد.

فرزندان کنکورد در آسمان

ناسا در نظر دارد با دست یافتن به این اهداف، افق های تازه ای را در هوانوردی بگشاید، یک برنامه مدون تحقیقاتی ۱۰ ساله شامل روش هایی است که طی آنها عملکرد هواپیماهایی را که طراحی، تولید و به کارگیری می شوند، در زمین و در آسمان به طور کلی تغییر خواهد داد. بخشی از این برنامه، احیای مجدد هواپیماهای تحقیقاتی سری X بود که اکنون در مرحله اجرایی قرار گرفته است. مارس امسال نمونه کوچک هواپیمای مافوق صوت QueSST، آزمایش تونل باد را با موفقیت طی کرد.

این آزمایش ها تمامی شرایط (از بلند شدن هواپیما تا پرواز با سرعت مافوق صوت و فرود) را سنجیده اند. هواپیماها یا درست تر هواگردهای سری X شامل مجموعه هواپیما، بالگرد و موشک هایی هستند که بیشتر آنها برای آزمایش و ارزیابی فناوری های هوایی ایالات متحده آمریکا ساخته شده و برخی توسعه یافته و به تولید می رسند. ویژگی مشترک همه این هواگردها در سرعت مافوق صوت شان است؛ از هواپیمای ۱-X که برای نخستین بار دیوار صوتی را در جهان شکست تا هواپیمای آزمایشی ناسا ۴۳-X که رکورد سرعت را ارتقا داد.

میراث کنکورد

از زمانی که هواپیمای مسافربری کنکورد بازنشسته شده است، دیگر هیچ هواپیمای مسافربری تجاری که توانایی پرواز با سرعت مافوق صوت را داشته باشد، معرفی نشده است. با این وجود، چندین طراح و تولیدکننده در تلاش برای تغییر این وضعیت هستند که یکی از مطرح ترین آنها سازمان هوانوردی و فضانوردی آمریکا (ناسا) است. در سال ۲۰۰۳، کنکورد، هواپیمای مافوق صوتی که ثروتمندترین مسافران هوایی را در سه ساعت از نیویورک به لندن می رساند، پس از نزدیک به سه دهه فعالیت، به کار خود پایان داد. این جت مافوق صوت که با سرعت ۲ ماخ آسمان را در می نوردید،

هیچ گاه به سوددهی مطلوبی نرسید. علاوه بر شکست در سوددهی، صداهای بلند و آزاردهنده حاصل از حرکت این نوع هواپیماها دلیل دیگری برای کنار گذاشتن مافوق صوت ها از عرصه مسافربری شد. حرکت هواپیماهای مافوق صوت باعث ایجاد امواجی می شود که موجب تغییر ناگهانی فشار هوا و در نتیجه تولید صدای انفجار می شد که حتی چندین کیلومتر دورتر نیز شنیده می شد. علاوه بر این دو، هزینه های رو به افزایش تعمیرات، رکود اقتصاد جهانی، افزایش قیمت سوخت و از دست دادن اعتبار پس از یک سقوط فاجعه آمیز در سال ۲۰۰۰ در پاریس که ۱۱۳ کشته بر جای گذاشت و کاهش رزروهای ناشی از این اتفاق، موجب پایان یافتن دوره این هواپیماهای مافوق صوت گردید.

فرزندان کنکورد در آسمان

رویای بازگشت دوباره

اکنون ناسا دوباره تصمیم به به کارگیری هواپیماهای مافوق صوت برای کوتاه کردن سفرهای زمینی گرفته است. فناوری های پیش بینی شده برای این برنامه شامل این موارد است: دستیابی به ماده اولیه ساخت کامپوزیتی سبک وزن برای ساخت سازه های جدید و انقلابی نسل آینده هواپیماها، طراحی جدید و پیشرفته فن برای بهبود عملکرد پیشران و کاهش سروصدای موتورهای جت، طراحی های جدید برای کاهش آلودگی صوتی تولید شده توسط بال ها، فلپ ها و ارابه های فرود و حتی پوششی که مانع از تجمع فضولات روی بال هواپیما شود.

سبک تازه زندگی

محققان پیش بینی می کنند این فناوری های جدید پس از ۲۵ سال بعد از به کار گیریشان، مبلغ ۲۵۵ میلیارد دلار برای صنعت هوانوردی صرفه جویی به همراه خواهد داشت. طبق گفته لاکهید مارتین، سرعت هواپیمای مافوق صوت QueSST در ارتفاع ۵۵ هزار فوتی، حدود ۱٫۴ ماخ است که این به معنای نصف کردن زمان سفرهای فعلی هوایی دنیاست که به عنوان مثال می توان به پرواز از نیویورک به لس آنجلس در دو ساعت یا از نیویورک به لندن در سه ساعت با استفاده از این هواپیما طی کرد که همین کاهش زمان سفرها می تواند تاثیر بسیار مثبتی در سبک زندگی افراد داشته باشد.

سخنگوی لانگلی، رابرت آلن در مورد زمان تولید این طرح گفته است: «به زودی یک شرکت پیمانکار برای تولید تا اوایل سال آتی انتخاب و تا اواخر سال ۲۰۲۱ و اوایل ۲۰۲۲ در مرکز هوایی آمستردام برای ورود به ناوگان های هواپیمایی و حمل و نقل مسافران آزمایش خواهد شد.»

ناسا برای طراحی و توسعه هواپیمای مذکور، بودجه ای در حدود ۴۰۰ میلیون دلار در نظر گرفته که از سال آینده میلادی اجرا خواهد شد. همچنین شرکت بزرگ لاکهید مارتین نیز در طرح مورد بحث با ناسا همکاری خواهد کرد که خود، نقطه قوتی برای پیشبرد پروژه به حساب می آید. باید منتظر ماند و دید که آیا همه چیز آنطور که به نظر می رسد، می شود یا خير.

آینده مافوق صوت

علاوه بر ناسا، شرکت های دیگری هم به فکر استفاده از فناوری مافوق صوت برای ساخت هواپیماهای مسافربری افتاده اند. البته در این رقابت بر سر مساله مهمی چون سروصدا و کاهش قیمت های مسافرت با همدیگر در هدف گذاری مشترک اند.

بوم و دژاووی کنکورد

بلیک اسکول مدیرعامل شرکت فناوری هوایی بوم (Boom) معتقد است «صنعت تولید هواپیماهای مسافری به شدت کند پیش می رود و از سایر حوزه های فناوری کاملا عقب مانده است. هرچند هواپیماهای امروزی بسیار راحت تر و باصرفه تر شده اند اما کیفیت انجام سفرهای بین قاره ای نسبت به ۶۰ سال گذشته هیچ تغییر محسوسی نداشته است.»

هواپیمای در دست طراحی بوم مصرف سوختی بسیار بهینه تر از کنکورد خواهد داشت، ضمن این که کیفیت سوخت مورد استفاده آن هم باید ارتقا پیدا کند. علاوه بر آن، به منظور بالابردن کارآمدی، فناوری پس سوز موتورهای جت مافوق صوت را با سامانه توربوفن هواپیمای مسافری مافوق صوت جایگزین کرده اند. افزون بر آن، این هواپیما از لحاظ وزن، برتری فراوانی نسبت به کنکورد خواهد داشت که این خود نیز به کاهش مصرف سوخت و در نتیجه مقرون به صرفه بودن سفرهایش می انجامد.

فرزندان کنکورد در آسمان

مافوق صوت شخصی

شرکت ایریون (Aerion Corporation) در حال کار روی یک هواپیمای مافوق صوت شخصی است. این هواپیما از یک فناوری جدید برای طراحی بال ها استفاده کرده و از سیستم های پیشرانشی جدیدی بهره می برد. این جت با سرعت ۰٫۹۹ ماخ (حدودا ۳۳۶ متر بر ثانیه) بر فراز خشکی پرواز می کند. (بیشترین سرعتی که بدون تخطی از قوانین می توان به آن رسید و زمانی که بر فراز اقیانوس قرار گرفت، سرعتش را به ۱٫۵ ماخ (حدودا ۵۱۰ متر بر ثانیه می رساند، پرواز از نیویورک تا پاریس با این هواپیما کمی بیشتر از چهار ساعت طول خواهد کشید.

فراتر از مافوق صوت بی سروصدای اضافی

شرکت هوایی هایپرماخ (Hypermach) در حال تلاش برای از بین بردن یا کاهش صدای تولید شده هنگام غرش صوتی است. در این صورت، رویای پرواز با سرعت فراصوت بر فراز خشکی تبدیل به واقعیت خواهد شد. هواپیمای مافوق صوت سونیک استار این شرکت از فناوری کاهش نیروی پسا الكترومغناطیسی بهره می برد. این فناوری موجب کاهش صدای غرش صوتی شده و امکان پرواز با سرعت ۳٫۶ ماخ (حدودا ۱۲۲۵ متر بر ثانیه) را در ارتفاع ۶۰ هزار فوتی (حدودا ۱۸ هزار متر) فراهم می کند. سرعتی که پرواز لندن به نیویورک را به دو ساعت می رساند. طبق ادعای ریچارد لوگ مدیرعامل هایپرماخ، این هواپیما در ۵ سال آینده راهی آسمان می شود.

پرواز بر فراز جو

در بین شرکت های هوایی، شرکت صنایع دفاع هوایی و فضایی اروپا هم از قافله مافوق صوت ها عقب نمانده و به طراحی و ساخت هواپیمای تازه اش تحت پروژه حمل ونقل پرسرعت بدون آلودگی پرداخته است. هواپیمایی که چهار برابر صوت پرواز می کند.

zehst (ZeroEmission Hyper Sonic Transport) قرار است با سرعتی بیش از چهار برابر صوت بالاتر از جو زمین پرواز کند و هیچ صدایی به زمین نخواهد رسید هواپیمای زست با این سرعت، مسیر پاریس تا توکیو را در دو ساعت و نیم طی می کند. قرار است سوخت این هواپیما سوخت زیستی باشد و از جلبک دریایی تامین شود. طبق پیش بینی انجام شده این شرکت، این هواپیما دست کم تا ۳۰ سال دیگر برای پروازهای تجاری در دسترس نخواهد بود.

تلاش های ناسا

«چارلز بولدن» مدیر ناسا در یک کنفرانس خبری در ایالت «ویرجینیا» در این باره گفت: «ناسا سخت در حال کار است تا در عین حال که هواپیماهایی با سرعت بالاتر و دارای سیستم هوانوردی کاراتر ارائه می کند، پروازها را سالم تر، امن تر و آرام تر سازد.» وی افزود: «در حال حاضر ما تلاش می کنیم با گذشت ۷۰ سال از اولین باری که دیوار صوتی شکسته شد، میراث ناسا در ساخت هواپیمای مافوق صوت را با هدف تولید جت های مافوق صوت آرامتر، برای پروازهای مسافرتی، دنبال کنیم.»

بولدن اضافه کرد وقتی سرعت هواپیماها از سرعت صوت فراتر می رود «صدای آزاردهنده ای» تولید می کند. تلاش می شود در هواپیماهای جدید از این صدا کاسته شده و شدت آن به صدای ضربان مانند خفیفی کاهش یابد. ناسا با استفاده از حسگری توانسته بر این سروصدا غلبه کند. این حسگر که Eagle Aero Probe نام دارد، می تواند درست زمانی که صدای مهیبی تولید می شود، میزان تغییرات هوا را اندازه گیری کند و پیش از وقوع، آن را حس کند.


آیا هلیکوپترها برای یافتن هواپیمای آسمان نامناسب بودند؟


وب سایت خبر آنلاین – محمدحسین جهان‌پناه: به خاطر برخی شباهت‌ها بین هلیکوپترهای امداد، جست‌وجو و نجات (SAR) با آمبولانس هوایی، بسیاری از مردم دچار سوءتفاهم می‌شوند و این دو نوع هلیکوپتر را با هم اشتباه می‌گیرند. هر دو آن‌ها هلیکوپتر امدادی هستند؛ اما به‌خاطر کاربری‌های خاص خود از تجهیزات متفاوتی بهره می‌برند.

آیا هلیکوپترها برای یافتن هواپیمای آسمان نامناسب بودند؟

نمونه‌ای از هلیکوپتر آمبولانس هوایی

هلیکوپترهای آمبولانس هوایی همان‌گونه که از نامشان پیداست، برای حمل مجروحان تجهیز شده‌اند. عمده نیاز این هلیکوپترها برد مناسب، داشتن درب پشتی یا دست‌کم درب جانبی بزرگ و فضای کافی برای حمل برانکارد است. این هلیکوپترها باید به امکانات پزشکی مناسب نیز مجهز باشند و درعین‌حال، پرواز راحتی را تا مقصد برای سرنشینان ناراحت خود فراهم کنند.

آیا هلیکوپترها برای یافتن هواپیمای آسمان نامناسب بودند؟

 نمونه‌ای از هلیکوپترهای امداد و نجات (SAR)

در مقابل، هلیکوپترهای جست‌وجو و نجات قرار نیست لزوما آمبولانس باشند. این هلیکوپترها طبیعتا بسته به منطقه جغرافیایی و نیاز هر کشور با مشخصات متفاوتی سفارش داده می‌شوند و از ابتدا با این هدف تجهیز می‌شوند که عملیات امداد و نجات مجروحان یا مفقودان را برعهده بگیرند. به همین منظور علاوه‌بر مشخصاتی کلی مثل ارتفاع پرواز مناسب، برد و توانایی پرواز در آب‌وهوای نامساعد باید به بالابر، نورافکن، درب جانبی بزرگ، سیستم‌های دید در شب و گاهی حتی رادار مجهز باشند تا بتوانند از پس عملیات خود به خوبی برآیند. ضمن آنکه چنین هلیکوپترهایی در حالت ایده‌آل صاحب سیستم‌های افزایش ثبات خودکار نیز هستند تا مثلا هنگام پرواز در ارتفاعات یا انجام عملیات امدادی در آب‌وهوای نامساعد از ثبات ایستای کافی برخوردار باشند. طبیعتا این ویژگی‌ها و دیگر مشخصاتی که اشاره نشد، همگی به نیازهای جغرافیای منطقه‌ای بستگی دارد که هلیکوپتر قرار است در آن به کار گرفته شود.

طبیعتا شما می‌توانید از هر هلیکوپتری برای هر دو منظور امداد، جست‌وجو و نجات یا آمبولانس هوایی استفاده کنید؛ با این حال اینکه آیا هلیکوپتر موردنظر، آن‌قدر که باید در طول عملیات جست‌وجو و نجات مفید و کاربردی هست یا نه، ماجرای دیگری است.

هلیکوپترهای امداد در ایران

داستان هلیکوپترهای آمبولانس هوایی و جست‌وجو و نجات در ایران قصه‌ای قدیمی و پرپیچ‌وخم است و اما و اگر کم ندارد. پیش از هر چیز، توجه شما را به این نکته جلب می‌کنیم که ایران، کشوری چهارفصل و فلاتی مرتفع است که پرواز در ارتفاعات آن برای بسیاری از هلیکوپترها راحت نیست. هلیکوپترهایی که قرار است در ایران پرواز کنند، هم باید توان پرواز در ارتفاعات بالاتر را داشته باشند و هم از پس تنوع آب‌وهوایی متفاوت نقاط مختلف کشور، از بیابان‌های داغ تا کوهستان‌های سرد برآیند. همین موضوع، همیشه ورود هلیکوپترهای جدید را به ناوگان هوایی کشور، چه پیش از انقلاب و چه پس از آن با حرف‌وحدیث‌های فراوانی همراه می‌کرد.

اورژانس و هلال‌احمر ایران از دیرباز با کمبودهای فراوانی در ناوگان هلیکوپتری خود مواجه بوده و هست. ناوگان کنونی هلیکوپترهای اورژانس و امداد در هلال‌احمر و دیگر سازمان‌های مختلف کشور حدود ۲۵ فروند (کمی کمتر یا بیشتر) است. این آمار البته با توجه به وضعیت زمین‌گیر یا پروازی بودن یا هلیکوپترهایی که از دیگر نهادها گرفته می‌شوند، تغییر می‌کند؛ مثلا در بسیاری از مواقع، کمبود هلیکوپترهای امداد کشور موقتا با هلیکوپترهای غیرتخصصی نیروبر نظامی (نیروی انتظامی، سپاه و ارتش) تأمین می‌شود.

ناوگان هلال‌احمر و اورژانس

هلال‌احمر جمهوری اسلامی ایران تا پیش از اواخر دهه‌ی ۱۳۷۰ با کمبود شدید هلیکوپترهای امداد مواجه بود؛ تا حدی که معدود هلیکوپترهای امداد در دسترس این سازمان، هلیکوپترهای دست‌دوم «بل-۲۰۵» بودند که پیش ازآن در خدمت ارتش جمهوری اسلامی قرار داشتند و پس از تعمیرات اساسی به این سازمان واگذار شدند.

آیا هلیکوپترها برای یافتن هواپیمای آسمان نامناسب بودند؟

 بل ۲۰۵

هیچ‌کدام از آن هلیکوپترها برای عملیات امداد در مناطق کوهستانی مناسب نبود؛ به‌همین‌دلیل برای رفع بخشی از نیازمندی‌های عملیات امداد کوهستانی، چند فروند هلی‌کوپتر «میل ۱۷» روسی از دهه‌ی۱۳۸۰ به این ناوگان اضافه شد.

آیا هلیکوپترها برای یافتن هواپیمای آسمان نامناسب بودند؟

 هلی‌کوپتر میل ۱۷۱-ای (امدادی)

اولین نوسازی مهم ناوگان امدادی هلیکوپتری در اواخر دهه‌ی ۱۳۸۰ اتفاق افتاد که طی آن، ۵ فروند «میل ۱۷۱-ای امداد» (Mi-171E) و ۴ فروند دیگر نیز در سال ۱۳۹۱ خریداری شد. همگی این هلیکوپترها از ابتدا به‌عنوان هیلکوپتر امداد تجهیز و تحویل می‌شدند که از این نظر، اولین هلیکوپترهای امداد تحویل‌شده پس از انقلاب به شمار می‌روند. با این حال، «میل ۱۷۱-ای» که درحقیقت گونه صادراتی همان «میل ۱۷» است، به خاطر ابعاد بزرگ خود لزوما برای همه شرایط امدادی (خصوصا امداد شهری) مناسب نیست و عجیب‌تر این‌که آن‌طور که باید، در عملیات امداد کوهستانی نیز به خدمت گرفته نشده‌اند.

خوشبختانه در مورد اخیر یعنی جست‌وجو برای هواپیمای گم‌شده در کوه دنا، میل‌های «۱۷۱-ای» هلال احمر هم در یافتن بقایای هواپیمای ATR72-200 مشارکت داشتند.

نوسازی‌های اخیر

در دولت نهم و دهم، عمده‌ی تلاش‌ها برای تهیه هلیکوپترهای جدید امداد در سایه تحریم‌ها به جایی نرسید؛ با این حال در اواسط دهه ۱۳۹۰، هلال‌احمر توانست شش فروند «بل ۴۱۲» بخرد و به ناوگان خود اضافه کند.

آیا هلیکوپترها برای یافتن هواپیمای آسمان نامناسب بودند؟

 هلیکوپتر بل ۴۱۲

سال ۱۳۹۵ نیز وزارت بهداشت، دو فروند هلیکوپتر«BK117» از «ایرباس‌هلیکوپتر» تحویل گرفت. این هلیکوپترها را درحقیقت شرکت «آوا سلامت» خریداری کرد و پس از توافق با وزارت بهداشت، قرار است از آن برای تأمین امداد هوایی در جنوب کشور استفاده شود.

آیا هلیکوپترها برای یافتن هواپیمای آسمان نامناسب بودند؟

 هلیکوپتر BK117 ایرباس

از سوی دیگر، مدتی است که شرکت روسی «راشن‌هلیکاپترز» در حال مذاکره با ایران برای فروش «کاموف ۲۲۶ تی» است. «کاموف ۲۲۶-تی» تابستان گذشته آزمایش‌های پروازی را برای فعالیت در شرایط آب‌وهوایی ایران و همچنین ارتفاعات کوهستانی کشورمان پشت سر گذاشت؛ با این حال هنوز مشخص نیست که آیا قراردادی برای خرید این هلیکوپترها امضا خواهد شد.

آیا هلیکوپترها برای یافتن هواپیمای آسمان نامناسب بودند؟

 هلیکوپتر کاموف ۲۲۶تی

در یک کلام، ناوگان هلی‌کوپترهای امداد، جست‌وجو و نجات با مشکلات بسیار زیادی مواجه است. کشور ما دست‌کم به ۳برابر ناوگان کنونی هلیکوپتر امداد نیاز دارد؛ نیروهای جست‌وجو و امداد هوایی کشور نیازمند آموزش‌های گسترده‌تری هستند و بسیاری از هلیکوپترهای فعلی به جز نقش آمبولانس هوایی، برای جست‌وجو و نجات مناسب‌ نیستند.


سریع ترین هواپیماهای نظامی تاریخ؛ پادشاهان آسمان در عصر جت


وب سایت گجت نیوز – رضا موسوی: در این نوشتار قصد داریم شما را با ۱۰ فروند از سریع ترین هواپیماهای نظامی تاریخ آشنا کنیم. هواپیماهایی که در یک چشم بهم زدن، مسافتی طولانی را می‌پیمایند!

 

 سریع ترین هواپیماهای نظامی تاریخ؛ پادشاهان آسمان در عصر جت

سرعت در هوانوردی نظامی یک امر بسیار مهم است. هواگردهای پر سرعت می‌توانند در کمترین زمان، بیشترین مسافت را پیموده و سریع‌ به مقصد برسند، زودتر به هدف رسیده و سریع‌تر از دست دشمن فرار کنند. همچنین هواگردهای پر سرعت در ماموریت‌هایی همچون گشت هوایی،‌ توان پویش و گشت در منطقه وسیع‌تری نسبت به هواگردهای کم سرعت‌تر دارند.

سریع ترین هواپیماهای نظامی را بشناسید

 سریع ترین هواپیماهای نظامی تاریخ؛ پادشاهان آسمان در عصر جت

هواپیماهای نظامی بسیاری وجود دارند که سرعتشان از ۲ ماخ بیش‌تر است. ۲ ماخ به صورت کلی به معنی ۲ برابر سرعت صوت است. البته به طور دقیق‌تر باید گفت عدد ماخ و همچنین سرعت صوت نسبی هستند و در ارتفاع،‌ فشار و شرایط مختلف، مقدار عددی آن متفاوت است. با این حال به صورت کلی این عدد برای همه هواپیماها که در یک شرایط مشابه پرواز می‌کنند، یکسان است و ما آن را ۲ برابر سرعت صورت در نظر می‌گیریم.

از میان شمار بالای این هواپیماهای پر سرعت، قصد داریم ۱۰ فروند اول که از همه سریع‌تر هستند را به شما معرفی کنیم. در این نوشتار تنها به سریع ترین هواپیماهای نظامی سرنشین‌دار اشاره می‌کنیم و هواپیماهای سریع اما غیر نظامی و همچنین هواپیماهای نظامی بدون سرنشین از دایره بحث ما خارج هستند.

رتبه دهم: TSR-2

 سریع ترین هواپیماهای نظامی تاریخ؛ پادشاهان آسمان در عصر جت

TSR-2 یک بمب افکن تاکتیکی و هواپیمای شناسایی بود که در زمان جنگ سرد توسط کمپانی هوافضای انگلیسی BAC طراحی و ساخته شد و اولین پروازش را در سال ۱۹۶۴ انجام داد.

 سریع ترین هواپیماهای نظامی تاریخ؛ پادشاهان آسمان در عصر جت

TSR-2 دو موتور توربوجت داشت که هواپیما را به سرعتی بیش از ۲٫۳۵ ماخ می‌رساند و آن را به یکی از سریع ترین هواپیماهای نظامی جهان تبدیل می‌کرد. البته بدنه هواپیما طوری طراحی شده بود که توان تحمل سرعت ۳ ماخ و بالاتر را نیز داشت. این هواپیما در حد یک پیش نمونه باقی ماند و هرگز وارد خدمت نشد.

 


رتبه نهم: F-14 تامکت

 سریع ترین هواپیماهای نظامی تاریخ؛ پادشاهان آسمان در عصر جت

F-14 تامکت (TomCat) یک جنگنده رهگیر نسل ۴ ساخت کمپانی هوافضای آمریکایی گرومن (Grumman) بود که اولین پروازش را در سال ۱۹۷۰ انجام داد. تامکت در زمان خودش پیشرفته‌ترین جنگنده و همچنین پیشرفته‌ترین کامپیوتر در جهان بود. این هواپیما پذیرای اولین ریزپردازنده دنیا بود که به طور اختصاصی برای آن ساخته شده بود. این ریزپردازنده ۲۰ بیتی بود. تا پیش از انتشار اسناد مرتبط با F-14 توسط آژانس امنیت ملی آمریکا(NSA)، گمان می‌شد اینتل ۴۰۰۴ اولین ریزپردازنده دنیا باشد. اینتل ۴۰۰۴ یک ریزپردازنده ۴ بیتی بود که در سال ۱۹۷۱ توسط اینتل ساخته شد.

 سریع ترین هواپیماهای نظامی تاریخ؛ پادشاهان آسمان در عصر جت

و اما این تمام ماجرا نیست. در طول ۸ سال دفاع مقدس، تامکت‌های ایرانی با هدایت تیز پروازان نیروی هوایی پر افتخار کشورمان، افتخارهای بسیاری در برابر مهاجمان عراقی کسب کردند. دوربردترین شکار هوایی تاریخ در میدان نبرد، بالاترین شمار سرنگونی هواپیما با شلیک تنها یک موشک و… تنها بخش بسیار کوچکی از هنرنمایی خدمه ایرانی تامکت‌ها بوده است؛ افتخارهایی که نیروی دریایی آمریکا به عنوان کاربر اصلی تامکت هیچ‌گاه موفق به کسب آنها نشد!

 سریع ترین هواپیماهای نظامی تاریخ؛ پادشاهان آسمان در عصر جت

تامکت دارای دو موتور توربوفن بود که در مدل اولیه F-14A، مدل TF30-P-414A ساخت پرت اند ویتنی بودند، اما در مدل‌های C ،B و D به موتورهای F110-GE-400 ساخت جنرال الکتریک مجهز شدند که موتوری بهتر بود. این هواپیما به لطف دو موتور توربوفن خود می‌توانست به بیشینه سرعت ۲٫۴ ماخ دست یابد.

 


رتبه هشتم: F-111 آردوارک

 سریع ترین هواپیماهای نظامی تاریخ؛ پادشاهان آسمان در عصر جت

F-111 آردوارک (Aardvark) یک جنگنده-بمب افکن بود که به عنوان بمب افکن تاکتیکی، جنگنده رهگیر،‌ هواپیمای تهاجمی و حتی بمب افکن استراتژیک نیز شناخته می‌شد و قادر به انجام این نقش‌ها بود. نمونه ناونشین، شناسایی و جنگ الکترونیک این هواپیما نیز ساخته شد که به جز نمونه ناونشین، بقیه وارد خدمت شدن. F-111 آردوارک اولین بار در سال ۱۹۶۴ به پرواز در آمد.

 سریع ترین هواپیماهای نظامی تاریخ؛ پادشاهان آسمان در عصر جت

آردوارک توسط کمپانی هوافضا، دفاعی و امنیتی امریکایی جنرال داینامیکس (General Dynamics) طراحی و ساخته شده بود و اولین هواپیمای عملیاتی مجهز به موتور توربوفن به شمار می‌رود. F-111 دو موتور توربوفن مدل TF30-P-100 ساخت پرت اند ویتنی داشت که هواپیما را به بیشینه سرعت ۲٫۵ ماخ می‌رساند. این هواپیما دارای بال‌های متغیر بود و در سرعت‌ها و شرایط پروازی مختلف، زاویه پس‌گرایی بال‌ها تغییر می‌کرد.

 


رتبه هفتم: F-15 ایگل

سریع ترین هواپیماهای نظامی تاریخ؛ پادشاهان آسمان در عصر جت 

دو فروند F-15C (نمونه برتری هوایی) و ۴ فروند F-15E (نمونه تهاجمی و چند منظوره)

خانواده F-15 ایگل (Eagle) شامل جنگنده‌های برتری هوایی، تهاجمی و چندمنظوره و همچنین جنگنده‌های نیمه پنهانکار است که از نسل جنگنده‌های ۴ و ۴٫۵ هستند. این هواپیماها به دست کمپانی هوافضای آمریکایی مک‌دانل داگلاس (McDonnell Douglas) طراحی و ساخته شدند. خانواده ایگل از سریع ترین هواپیماهای نظامی جهان هستند. F-15 اولین پرواز خود را در سال ۱۹۷۲ تجربه کرد.

 سریع ترین هواپیماهای نظامی تاریخ؛ پادشاهان آسمان در عصر جت

این جنگنده‌ها به دو موتور توربوفن مدل PW-F100-XX ساخت کمپانی هوافضای آمریکایی پرت اند ویتنی (Pratt & Whitney) مجهز هستند که هواپیما را به سرعتی بیش از ۲٫۵ ماخ می‌رساند؛ البته به لطف بدنه بسیار مستحکم F-15، دستیابی به سرعت‌های بالاتر نیز برای این جنگنده ممکن است.

 سریع ترین هواپیماهای نظامی تاریخ؛ پادشاهان آسمان در عصر جت

ناگفته نماند F-15 ایگل با رکورد ۱۰۵ پیروزی هوایی بدون حتی یک مورد شکست در برابر جنگنده‌های حریف در نبرد هوایی، به عنوان موفق‌ترین جنگنده تاریخ شناخته می‌شود. F-15 از سال ۲۰۰۰ رادار آریه فازی فعال APG-63(V)2 را دریافت کرد؛‌ از این رو ایگل اولین هواگرد در تاریخ است که رادار آرایه فازی فعال داشت.

 


رتبه ششم: میگ-۲۵ و میگ-۳۱

 سریع ترین هواپیماهای نظامی تاریخ؛ پادشاهان آسمان در عصر جت
میگ-۲۵

میگ-۲۵ (نام‌گذاری ناتو: فاکسبت) یک جنگنده رهگیر نسل ۳ ساخت شوروی است که در زمان جنگ سرد به دست دفتر طراحی میکویان طراحی شد و اولین پرواز خود را در سال ۱۹۶۴ انجام داد. این هواپیما نه تنها یکی از سریع ترین هواپیماهای نظامی است، بلکه به عنوان پرسرعت‌ترین جنگنده‌ای که تاکنون وارد خدمت شده نیز شناخته می‌شود. میگ-۲۵ دو موتور توربوجت R-15B-300 داشت که توسط دفتر تومانسکی طراحی شده بودند. این موتورها می‌توانست میگ-۲۵ را به بیشینه سرعت ۲٫۸۳ ماخ برسانند. گرچه میگ-۲۵ می‌توانست برای چند لحظه به سرعت ۳٫۲ ماخ نیز برسد، اما این کار فشار زیادی به بدنه و موتور وارد می‌کرد و ممکن بود آسیبی جدی به موتور و بدنه وارد شود که منجر به سقوط هواپیما می‌شد.
جنگنده نسل بعد

 سریع ترین هواپیماهای نظامی تاریخ؛ پادشاهان آسمان در عصر جت

جنگنده رهگیر میگ-۳۱ متعلق به نیروی هوایی روسیه

میگ-۳۱ (نام‌گذاری ناتو: فاکس‌هاوند)‌ که در اصل نمونه بهسازی شده و تکامل یافته میگ-۲۵ است نیز دارای بیشینه سرعت ۲٫۸۳ ماخ است. این هواپیما در سال ۱۹۸۱ اولین پرواز خود را انجام داد. از بهسازی‌های میگ-۳۱ می‌توان به استفاده از موتورهای توربوفن به جای توربوجت و به‌کارگیری رادار آرایه فازی (نمونه غیرفعال) اشاره کرد. ناگفته نماند میگ-۳۱ اولین جنگنده در تاریخ است که رادار آرایه فازی داشت.

 


رتبه پنجم: XB-70 ولکری

 سریع ترین هواپیماهای نظامی تاریخ؛ پادشاهان آسمان در عصر جت

XB-70 ولکری (Valkyrie) یکی دیگر از شاهکارهای هوانوردی است که برای اولین بار در سال ۱۹۶۴ به پرواز در آمد. هواپیمایی بسیار غول پیکر با سرعتی بیش‌تر از یک جنگنده! ولکری یک بمب افکن راهبردی با توان حمل بمب اتمی بود که در زمان جنگ سرد توسط کمپانی هوافضای آمریکایی نورث امریکن اویشین ساخته شد.

 سریع ترین هواپیماهای نظامی تاریخ؛ پادشاهان آسمان در عصر جت

این هواپیما ۵۷٫۶ متر درازا و ۹٫۱ متر ارتفاع داشت. فاصله بین دو سر بال‌های آن از یکدیگر (دهانه بال) نیز ۳۲ متر بود. این غول پرنده هنگام برخاستن ۲۴۶ تن وزن داشت.

 سریع ترین هواپیماهای نظامی تاریخ؛ پادشاهان آسمان در عصر جت

۶ موتور توربوجت YJ93-GE-3 ساخت بخش هوافضای کمپانی آمریکایی جنرال الکتریک (General Electric) وظیفه تولید رانش مورد نیاز ولکری را بر عهده داشتند. XB-70 با این اندازه بزرگ و وزن زیاد، دارای بیشینه سرعت ۳٫۱ ماخ و سرعت پیمایش عملیاتی ۳ ماخ بود. ولکری نه تنها یکی از سریع ترین هواپیماهای نظامی در تاریخ،‌ بلکه پر سرعت‌ترین بمب افکن و هوپیمای پیل پیکر ساخته شده تا به امروز است.

 


رتبه چهارم: X-2 استارباستر

 سریع ترین هواپیماهای نظامی تاریخ؛ پادشاهان آسمان در عصر جت

X-2 استارباستر (StarBuster) یک هواپیمای آزمایشی آمریکایی بود که به دست کمپانی بل با همکاری کمیته رایزنی ملی هوانوردی آمریکا موسوم به ناکا (NACA)‌ طراحی و ساخته شد و اولین پروازش را در سال ۱۹۵۵ انجام داد. این هواپیما نیز همچون X-15 یک موتور راکتی داشت. موتور راکتی این هواپیما آن را به بیشینه سرعت ۳٫۲ ماخ می‌رساند و از این رو در جایگاه چهارم از سریع ترین هواپیماهای نظامی جای می‌گیرد.

 


رتبه سوم: A-12 و YF-12

 سریع ترین هواپیماهای نظامی تاریخ؛ پادشاهان آسمان در عصر جت
A-12

A-12 نیز همچون اس‌آر-۷۱ یک هواپیمای شناسایی راهبردی آمریکایی بود که تنها یک سال در آژانس اطلاعاتی مرکزی آمریکا موسوم به سیا (CIA) خدمت کرد و سپس به دلیل ورود به خدمت اس آر-۷۱ بازنشسته شد. A-12 در اصل پایه طراحی اس‌آر-۷۱ نیز بوده است. A-12 که به آن آکس‌کارت (OXCART) نیز می‌گفتند، دارای بیشینه سرعت ۳٫۳۵ ماخ بود و یکی دیگر از سریع ترین هواپیماهای نظامی تاریخ است. اولیپ پرواز آکس‌کارت در سال ۱۹۶۲ صورت گرفت.

 سریع ترین هواپیماهای نظامی تاریخ؛ پادشاهان آسمان در عصر جت
YF-12

یک نمونه جنگنده رهگیر نیز بر اساس A-12 طراحی شده بود که نامش YF-12 بود و سرعتی مشابه A-12 داشت. YF-12 سریع‌ترین جنگنده ساخته شده در تاریخ است؛ البته هرگز وارد خدمت نشد. YF-12 اولین پرواز خود را در سال ۱۹۶۳ تجربه کرد. این جنگنده دارای موشک‌های هوا به هوای دور برد بود و به عنوان یکی از بزرگترین جنگنده‌های رهگیر ساخته شده در تاریخ نیز به شمار می‌رود.

 


رتبه دوم: SR-71 بلک برد

 سریع ترین هواپیماهای نظامی تاریخ؛ پادشاهان آسمان در عصر جت
اس آر-۷۱

یکی از معروف‌ترین هواپیماهای دنیا که در نوشتارهای پیشین مفصل درباره آن و رکوردهایش توضیح دادیم. بلک برد (Black Bird) یک هواپیمای شناسایی راهبردی آمریکایی است که با پرواز پیوسته و طولانی مدت در ارتفاع ۲۶ هزار متری از سطح زمین، رکورد مطلق و همچنان پابرجای بلندترین پرواز پیوسته برای هواپیماهای عملیاتی در تاریخ را از آن خود کرد. این هواپیما همچنین در یکی از ماموریت‌های خود بر فراز لیبی برای فرار از موشک‌های پدافند هوایی با سرعت بیش از ۳٫۵ ماخ پرواز کرد و از این رو رکورددار سریع‌ترین هواپیما سرنشین‌دار عملیاتی تاریخ است. این هواپیما اولین پرواز خود را در سال ۱۹۶۴ انجام داد.

 


رتبه اول: X-15

 سریع ترین هواپیماهای نظامی تاریخ؛ پادشاهان آسمان در عصر جت

X-15 یک هواپیمای آزمایشی ساخت کمپانی هوافضای آمریکایی نورث امریکن اویشین (North American Aviation) است که به یک موتور راکتی سوخت مایع مجهز بود! از این رو به X-51 هواپیمای راکتی نیز می‌گویند. موتور این هواپیما مدل XLR99-RM-2 و ساخت کمپانی آمریکایی ری‌اَکشن موتورز (Reaction Motors) بود که یک کمپانی فعال در زمینه ساخت موتورهای راکتی به شمار می‌رفت. این موتور بیش از ۳۱۳ هزار نیوتون رانش (تراست) تولید می‌کرد.

 سریع ترین هواپیماهای نظامی تاریخ؛ پادشاهان آسمان در عصر جت

XLR99-RM-2 اولین موتور راکتی ساخته شده در تاریخ بود که توان کنترل جریان سوخت و همچنین امکان راه‌اندازی دوباره را داشت. به بیانی ساده این موتور یک شاهکار مهندسی بود و با هر موتور راکتی دیگر فرق داشت! جالب است بدانید موتور اولین هواپیمای تاریخ که موفق به دستیابی به سرعت فراصوت در پرواز افقی شد،‌ یعنی X-1 ساخت کمپانی هوافضای آمریکایی بل (Bell) نیز توسط ری‌اَکشن موتورز ساخته شده بود.

 سریع ترین هواپیماهای نظامی تاریخ؛ پادشاهان آسمان در عصر جت

و اما به X-15 باز می‌گردیم. این هواپیما اولین پروازش را در سال ۱۹۵۹ انجام داد و در سال ۱۹۶۷ نیز رکورد مطلق خود در سرعت را به جای گذاشت. X-15 زیر بال یک بمب افکن راهبردی آمریکایی بی-۵۲ استراتوفورترس (B-52 Stratofortress) نصب و با آن به پرواز در می‌آمد. سپس هنگامی که به ارتفاع ۱۴ هزار متری می‌رسید، موتور خود را روشن کرده و به پرواز در می‌آمد. X-15 در سال ۱۹۶۷ به سرعت هایپرسونیک بیش از ۶٫۷۲ ماخ (۷۲۷۴ کیلومتر بر ساعت،‌ بیش از ۲ کیلومتر بر ثانیه) دست یافت! سرعتی که همچنان هیچ هواپیمای سرنشین‌داری به آن نرسیده است. سریع‌ترین هواپیماهای سرنشین‌دار ساخته شده در تاریخ نصف X-15 سرعت دارد.

 سریع ترین هواپیماهای نظامی تاریخ؛ پادشاهان آسمان در عصر جت

اما این تمام ماجرا نیست. X-15 با رسیدن به ارتفاع ۱۰۸۰۰۰ متری (۱۰۸ کیلومتری) رکورد بلند پروازترین هواپیمای سرنشین‌دار تاریخ را نیز به نام خود ثبت کرده است. X-15 این رکورد سرعت و ارتفاع پروازی را مدیون تک موتور راکتی خود است. این هواپیما به دلیل امکان رسیدن به چنین ارتفاع بالایی، اولین هواپیمای فضایی نیز محسوب می‌شود.